Jacey Home Staging
Trang chủ › Dọn dẹp và sắp xếp

Dọn đồ điện tử và pin cũ trong nhà: bỏ đi đâu cho an toàn

Ban biên tập Jacey Home Staging ·
Dọn đồ điện tử và pin cũ trong nhà: bỏ đi đâu cho an toàn

Đồ điện tử hỏng và pin cũ không nên bỏ chung túi rác sinh hoạt. Hãy gom riêng, xóa dữ liệu trên thiết bị có bộ nhớ, cất pin trong hộp kín rồi mang tới điểm thu gom rác điện tử hoặc chương trình thu hồi của hãng, cửa hàng điện máy. Ở Hà Nội và TP.HCM đã có các điểm nhận miễn phí; ở tỉnh khác, hãy hỏi phường, xã về điểm nhận chất thải nguy hại.

Ngăn kéo "để đó tính sau" lớn đến đâu

Hầu như nhà nào cũng có một ngăn kéo chứa dây sạc không rõ của máy nào, điện thoại cũ màn hình vỡ, chuột máy tính, tai nghe đứt một bên. Theo VnExpress dẫn báo cáo của Liên Hợp Quốc, lượng rác thải điện tử của Việt Nam năm 2022 khoảng 516.000 tấn, gấp đôi hai năm trước đó. Trên toàn cầu, chỉ khoảng 22,3% rác điện tử năm 2022 được thu gom và tái chế; thiết bị nhỏ như đồ chơi, máy hút bụi chỉ được tái chế khoảng 12%.

Bài báo cũng chỉ ra thách thức lớn ở Việt Nam: nhận thức chưa cao, nhiều thiết bị bị bỏ lẫn vào rác thường hoặc bán cho người thu mua phi chính thức, nơi việc tháo dỡ không kiểm soát được.

Bước 1: Đổ hết ra và chia nhóm

Trải một tấm khăn trên bàn, lấy hết đồ trong ngăn kéo, hộp, tủ ra. Chia thành năm nhóm:

  1. Còn dùng tốt, đang dùng: cất lại, có nhãn.
  2. Còn dùng tốt, không dùng nữa: cho tặng, bán lại.
  3. Hỏng nhưng sửa được với chi phí hợp lý: đặt hạn sửa trong một tháng, quá hạn thì chuyển sang nhóm thu gom.
  4. Hỏng, bỏ: điện thoại, máy tính bảng, thiết bị nhỏ, dây cáp đứt.
  5. Pin rời: pin tiểu, pin cúc áo, pin sạc dự phòng phồng, pin laptop tháo ra.

Dây sạc là nhóm hay bị giữ lại nhiều nhất "phòng khi cần". Giữ một hai sợi cho mỗi chuẩn cổng bạn đang dùng, phần còn lại cho vào nhóm bỏ.

Bước 2: Xóa dữ liệu trước khi rời tay

Điện thoại, máy tính bảng, laptop, ổ cứng, thẻ nhớ cũ đều có thể chứa ảnh, tin nhắn, tài khoản ngân hàng. Trước khi cho tặng hay mang đi thu gom:

  • Sao lưu những gì cần giữ, rồi đăng xuất tài khoản đám mây, tắt tính năng tìm thiết bị.
  • Khôi phục cài đặt gốc.
  • Tháo thẻ SIM, thẻ nhớ.
  • Với ổ cứng, thẻ nhớ hỏng không truy cập được: hủy vật lý bằng cách khoan hoặc bẻ, làm cẩn thận, đeo kính và găng tay.

Đây cũng là dịp dọn luôn kho ảnh và tài liệu số; cách sắp xếp được hướng dẫn trong bài dọn dẹp dữ liệu số.

Bước 3: Cất pin cũ đúng cách trong lúc chờ

Pin là nhóm cần chú ý nhất. Mô hình phân loại rác thí điểm của Hà Nội được VnExpress đưa tin xếp pin, bóng đèn, nhiệt kế, ắc quy vào nhóm chất thải nguy hại, phải mang tới điểm thu riêng và không được trộn với rác khác.

Trong lúc chờ mang đi:

  • Dán băng keo cách điện lên hai cực của pin tiểu, pin cúc áo để tránh chập khi chúng chạm nhau.
  • Cho vào hộp nhựa hoặc lọ thủy tinh có nắp, để nơi khô ráo, tránh nắng, xa bếp.
  • Pin phồng, sạc dự phòng phồng: không cố sạc, không chọc thủng, để riêng một hộp và mang đi sớm.
  • Để xa tầm tay trẻ nhỏ; pin cúc áo đặc biệt nguy hiểm nếu trẻ nuốt phải.

Bước 4: Mang đi đâu

Điểm thu gom miễn phí ở thành phố lớn

VnExpress cho biết tổ chức Việt Nam Tái Chế có 8 điểm tại Hà Nội và TP.HCM, nhận điện thoại, tivi, màn hình, pin điện thoại, pin laptop và tai nghe. Ứng dụng Tagom hoạt động tại Hà Nội, giới hạn mỗi người tối đa 20 viên pin, 5 thiết bị cỡ trung hoặc 10 thiết bị nhỏ. Danh sách điểm có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra trên kênh chính thức của từng đơn vị trước khi mang đồ tới.

Chương trình của hãng và cửa hàng điện máy

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) với sản phẩm điện, điện tử áp dụng từ 1/1/2025 theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, nên các hãng bắt đầu mở kênh thu hồi. Ví dụ, theo VCCI đưa tin ngày 8/10/2026, Panasonic Việt Nam hợp tác với chuỗi siêu thị điện máy Chợ Lớn thí điểm thu gom máy điều hòa đã qua sử dụng ở miền Nam và miền Trung từ tháng 10/2026 đến hết tháng 3/2027, mục tiêu ban đầu 500 đến 1.000 máy. Khách mua sản phẩm Panasonic tại cửa hàng có thể đăng ký bán lại máy cũ.

Khi định thay tủ lạnh, máy giặt, điều hòa dịp cuối năm, hãy hỏi cửa hàng có nhận thu cũ hay không. Đó thường là cách gọn nhất để xử lý đồ lớn.

Ở tỉnh, thành chưa có điểm thu

Hỏi UBND phường, xã hoặc tổ dân phố về ngày thu gom chất thải nguy hại. Trong lúc chờ, cứ giữ pin trong hộp kín, đừng bỏ vào thùng rác chung.

Bán lại hay cho tặng đồ còn dùng được

Điện thoại cũ còn chạy tốt có thể làm máy nghe nhạc, camera trông nhà, máy cho ông bà gọi video. Laptop đời cũ cài lại hệ điều hành nhẹ vẫn đủ cho trẻ học trực tuyến. Nếu bán, tháo ốp, lau sạch, chụp ảnh rõ tình trạng và ghi trung thực lỗi. VnExpress cũng gợi ý hướng sửa chữa, tái sử dụng hoặc thuê thay vì mua để giảm rác điện tử ngay từ đầu.

Sắp lại khu đồ điện tử sau khi dọn

  • Một hộp chia ngăn cho dây sạc đang dùng, mỗi sợi buộc dây rút và dán nhãn tên thiết bị.
  • Một túi zip cho bộ sạc dự phòng, tai nghe đi đường.
  • Một hộp kín cố định cho pin cũ, đặt ở chỗ ai cũng biết.
  • Hộp đựng giấy bảo hành và hóa đơn thiết bị lớn.

Nếu nhà chật, tận dụng mặt trong cửa tủ hoặc ngăn kéo nông; vài ý tưởng có trong bài giải pháp lưu trữ cho nhà nhỏ.

Thói quen để ngăn kéo không đầy lại

Mỗi khi mua thiết bị mới, đặt quy tắc một vào một ra: món cũ phải được bán, cho hoặc mang đi thu gom trong vòng một tháng. Mỗi lần thay pin đồng hồ, điều khiển, bỏ ngay pin cũ vào hộp kín. Sáu tháng một lần, khi hộp pin gần đầy, mang đi một chuyến. Cách làm đơn giản này giúp nhà gọn mà không phải chờ tới đợt tổng dọn cuối năm.

Câu hỏi thường gặp

Pin tiểu cũ có bỏ vào thùng rác được không?

Không nên. Pin thuộc nhóm chất thải nguy hại, cần cất trong hộp kín và mang tới điểm thu gom riêng hoặc thùng thu pin ở siêu thị, chung cư nếu có.

Điện thoại cũ hỏng hẳn có cần xóa dữ liệu không?

Có. Nếu máy còn khởi động được, hãy đăng xuất tài khoản và khôi phục cài đặt gốc. Nếu không mở được, tháo thẻ nhớ, SIM và cân nhắc hủy bộ nhớ trước khi giao cho đơn vị thu gom.

Sạc dự phòng bị phồng xử lý thế nào?

Ngừng sạc ngay, không ép, không chọc thủng. Để riêng trong hộp không cháy, xa vật dễ cháy và mang tới điểm thu gom rác điện tử càng sớm càng tốt.

Ở Hà Nội mang đồ điện tử cũ đi đâu miễn phí?

Theo VnExpress, Việt Nam Tái Chế có điểm nhận tại Hà Nội và TP.HCM, ứng dụng Tagom hoạt động tại Hà Nội. Hãy kiểm tra địa chỉ mới nhất trên kênh chính thức trước khi đi.

Bài liên quan